
Verplichte vrije dagen 2026: dit moet je weten
Elk jaar vragen mensen zich af of ze vrij moeten zijn van hun werkgever op officiële feestdagen, maar de wet zegt iets heel anders. Dit artikel geeft helderheid over verplichte vrije dagen in 2026, legt uit waarom cao’s de sleutel zijn en waarom 5 mei misschien geen vrije dag voor je is.
Officiële feestdagen in 2026: 11 dagen · Wettelijk verplichte vrije dagen (nationaal): 0 · Bevrijdingsdag (5 mei 2026): Officiële feestdag, niet verplicht vrij · Meest voorkomende verplichte vrije dag via cao: Goede Vrijdag
Overzicht
- Nederland kent geen wettelijke verplichting om vrij te geven op officiële feestdagen (Rijksoverheid (Nederlandse overheidsinformatie))
- Er zijn 11 officiële feestdagen in 2026 (Rijksoverheid (Nederlandse overheidsinformatie))
- Of een specifieke cao verplichte vrije dagen oplegt, is afhankelijk van de sector
- Werkgevers kunnen per bedrijf eigen regels vaststellen
- Officiële feestdagen in 2026 lopen van Nieuwjaarsdag (1 januari) tot Tweede Kerstdag (26 december) (Rijksoverheid (Nederlandse overheidsinformatie))
- In 2026 blijft de regeling ongewijzigd: cao’s bepalen of je vrij bent op feestdagen (NasWerkt (Nederlandse HR-expertise))
Een opvallend patroon in de cijfers: 11 officiële feestdagen maar nul wettelijke vrije dagen – dat is het spanningsveld waar werknemers en werkgevers in Nederland mee te maken hebben.
| Label | Waarde |
|---|---|
| Aantal officiële feestdagen | 11 (Rijksoverheid (Nederlandse overheidsinformatie)) |
| Wettelijk verplichte vrije dagen (nationaal) | 0 (Ondernemersplein (overheidsloket voor ondernemers)) |
| Cao’s kunnen verplichte vrije dagen opleggen | Varieert per sector (NasWerkt, 2025) |
| Bevrijdingsdag 2026 | 5 mei, geen verplichting (Wikipedia (encyclopedische bron)) |
| Koningsdag 2026 | 27 april (Rijksoverheid, 2025) |
| Goede Vrijdag 2026 | 3 april (Rijksoverheid, 2025) |
| Hemelvaartsdag 2026 | 14 mei (Rijksoverheid, 2025) |
| Pinksteren 2026 | 24 mei (eerste), 25 mei (tweede) (Rijksoverheid, 2025) |
Wat zijn de wettelijke vakantiedagen in Nederland in 2026?
Laten we bij het begin beginnen: de term ‘wettelijke vakantiedagen’ is iets anders dan ‘verplichte vrije dagen’. In Nederland heb je wettelijk recht op minimaal vier keer het aantal uren dat je per week werkt – dat zijn je vakantiedagen (Rijksoverheid, 2025). Die dagen kies je zelf. Maar officiële feestdagen? Daar is geen wettelijke regeling voor.
Wat is het verschil tussen wettelijke vakantiedagen en verplichte vrije dagen?
- Wettelijke vakantiedagen: door de wet bepaald, jij bepaalt wanneer je ze opneemt.
- Verplichte vrije dagen: vastgesteld in je cao of arbeidsovereenkomst – op die dag ben je vrij van je werkgever (NasWerkt, 2025).
- Officiële feestdagen: erkend door de overheid, maar zonder wettelijke vrije-dagenstatus (Ondernemersplein, 2025).
Werkgevers die verwachten dat ze hun personeel op elke feestdag moeten vrijgeven, hebben het mis. De wet dwingt nergens toe – maar cao’s kunnen dat wel doen, en dat scheelt per sector een wereld.
Welke dagen zijn officiële feestdagen in 2026?
Nederland telt 11 officiële feestdagen in 2026. Dit zijn ze op een rij, met data van de Rijksoverheid (Rijksoverheid, 2025):
- Nieuwjaarsdag: 1 januari 2026
- Goede Vrijdag: 3 april 2026
- Eerste Paasdag: 5 april 2026
- Tweede Paasdag: 6 april 2026
- Koningsdag: 27 april 2026
- Bevrijdingsdag: 5 mei 2026
- Hemelvaartsdag: 14 mei 2026
- Eerste Pinksterdag: 24 mei 2026
- Tweede Pinksterdag: 25 mei 2026
- Eerste Kerstdag: 25 december 2026
- Tweede Kerstdag: 26 december 2026
Wat dit betekent: wie in 2026 hoopt op een lang weekend rond Bevrijdingsdag, moet niet te vroeg plannen. Het is een officiële feestdag, maar of je vrij bent, hangt volledig van je cao af.
Voor werknemers in het onderwijs of de overheid geldt vaak een ruimere regeling. Maar voor iemand in de horeca of detailhandel kan 5 mei een gewone werkdag zijn. De sector – niet de wet – bepaalt of je vrij bent.
Het patroon is duidelijk: de wet geeft geen vrije dagen, maar cao’s wel. Controleer dus altijd je eigen arbeidsvoorwaarden.
Is 5 mei 2026 een verplichte vrije dag?
Dit is de vraag die elk jaar terugkeert: is Bevrijdingsdag een vrije dag? Het antwoord is voor veel mensen verrassend. Bevrijdingsdag is een officiële feestdag, maar geen wettelijk verplichte vrije dag (Wikipedia, 2025; Ondernemersplein, 2025).
Waarom is Bevrijdingsdag niet altijd vrij?
- Historisch gezien was Bevrijdingsdag na 1945 soms een vrije dag, maar nooit wettelijk vastgelegd.
- Sinds 1990 geldt dat Bevrijdingsdag alleen om de vijf jaar een nationale feestdag is met bijzondere aandacht – nog steeds geen verplichte vrije dag (Wikipedia, 2025).
- In 2026 is 5 mei geen ‘vijfjaarlijkse’ editie, dus geen extra regeling.
Is 5 mei 2026 een bijzonder jaar?
2026 is geen bijzonder Bevrijdingsjaar – de grote jubilea zijn 2020 (75 jaar) en 2025 (80 jaar). In 2026 is er geen nationale viering die een vrije dag rechtvaardigt. Dat betekent dat de cao wederom doorslaggevend is. In sommige cao’s, zoals die van de overheid, is 5 mei wél een verplichte vrije dag. In andere sectoren niet (NMbrs, 2025).
De boodschap: zonder cao-afspraak werk je op 5 mei 2026 gewoon door.
Wat zijn de verplichte vrije dagen in de gemeente in 2026?
Gemeenten vallen onder de cao Gemeenten. Die cao kan eigen verplichte vrije dagen vaststellen. In Nederland is dat bijvoorbeeld Goede Vrijdag of Hemelvaartsdag – maar dat verschilt per gemeente en per sector (NasWerkt, 2025).
Hoe kom ik erachter of mijn gemeente verplichte vrije dagen heeft?
- Check de cao Gemeenten of de specifieke cao van jouw sector.
- Vraag je hr-afdeling of personeelsgids welke dagen verplicht vrij zijn.
- Kijk op de site van je vakbond: die publiceert vaak overzichten per cao (NMbrs, 2025).
Verschillen verplichte vrije dagen per cao?
Absoluut. Er is geen uniforme lijst. In de ene cao is Goede Vrijdag verplicht vrij, in de andere niet. Hemelvaartsdag is in sommige sectoren een vrije dag, in andere gewoon een werkdag. Het is de cao die bepaalt – niet de wet (Ondernemersplein, 2025).
Hoe groter de organisatie en hoe sterker de vakbond, hoe meer verplichte vrije dagen er zijn. Kleine mkb-bedrijven zonder cao kennen vaak nul verplichte feestdagen – behalve wat de werkgever uit eigen beweging regelt.
De conclusie: jouw cao is de enige manier om te weten of je op een feestdag vrij bent.
Hoeveel verplichte vrije dagen zijn er in 2026?
Het korte antwoord: nul op nationaal niveau. Het lange antwoord: het hangt van je cao af. In Nederland zijn er geen wettelijk verplichte vrije dagen op nationaal niveau. Dat is geen vergissing – de wetgever heeft bewust gekozen voor vrijheid voor werkgevers en cao-partners (Rijksoverheid, 2025).
Zijn er nationale verplichte vrije dagen?
- Nee, de overheid verplicht geen enkele dag vrij.
- Zelfs Koningsdag en Bevrijdingsdag zijn niet wettelijk verplicht.
- De enige uitzondering: zondag is in principe een rustdag, maar daarop zijn uitzonderingen mogelijk (Rijksoverheid, 2025).
Hoeveel dagen zijn verplicht in de meeste cao’s?
Uit een analyse van NMbrs blijkt dat de meeste cao’s tussen de 5 en 8 verplichte vrije dagen kennen. De meest voorkomende zijn Nieuwjaarsdag, Eerste en Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Eerste en Tweede Pinksterdag, en beide Kerstdagen. Goede Vrijdag is in ongeveer de helft van de cao’s een verplichte vrije dag (NMbrs, 2025).
Het patroon: cao’s bepalen het aantal vrije dagen, en dat varieert sterk per sector.
Waarom is 5 mei geen vrije dag meer?
Deze vraag suggereert dat 5 mei ooit wél een vrije dag was. En dat klopt deels. Direct na de Tweede Wereldoorlog werd Bevrijdingsdag in sommige kringen als vrije dag gevierd. Maar in 1990 besloot de overheid dat Bevrijdingsdag alleen om de vijf jaar een nationale feestdag zou zijn – nog steeds zonder verplichte vrije dag (Wikipedia, 2025).
Wanneer was 5 mei wel een vrije dag?
- Tussen 1945 en 1990 was 5 mei in veel bedrijven een vrije dag, maar niet wettelijk.
- In 1990 veranderde het beleid: alleen in jubileumjaren extra aandacht.
- Sinds 2000 is er discussie over een vaste vrije dag, maar zonder wetgeving.
Wat is de wetgeving rond Bevrijdingsdag?
Bevrijdingsdag is een officiële feestdag volgens de Rijksoverheid, maar valt niet onder de wettelijke verplichting tot vrijgeven. De Rijksoverheid zegt daarover: ‘Feestdagen staan niet in de wet als verplichte vrije dagen’ (Rijksoverheid, 2025). De enige manier waarop 5 mei een vrije dag wordt, is via een cao of een individuele afspraak met de werkgever.
Bevrijdingsdag is de feestdag met de meeste symbolische lading, maar juridisch de zwakste. Geen wet, geen verplichting – alleen cao’s kunnen ‘m redden. En in 2026 is dat voor veel werknemers niet het geval.
Het gevolg: werkgevers bepalen zelf of 5 mei een vrije dag is, niet de overheid.
Kalender officiële feestdagen 2026
De kalender laat zien dat geen enkele feestdag wettelijk verplicht vrij is, maar dat de status per dag verschilt.
| Datum | Feestdag | Status |
|---|---|---|
| 1 januari 2026 | Nieuwjaarsdag | Officiële feestdag, niet wettelijk verplicht vrij |
| 3 april 2026 | Goede Vrijdag | Officiële feestdag, vaak verplicht vrij via cao |
| 5 april 2026 | Eerste Paasdag | Officiële feestdag, meestal verplicht vrij via cao |
| 6 april 2026 | Tweede Paasdag | Officiële feestdag, meestal verplicht vrij via cao |
| 27 april 2026 | Koningsdag | Officiële feestdag, niet wettelijk verplicht vrij |
| 5 mei 2026 | Bevrijdingsdag | Officiële feestdag, zelden verplicht vrij |
| 14 mei 2026 | Hemelvaartsdag | Officiële feestdag, vaak verplicht vrij via cao |
| 24 mei 2026 | Eerste Pinksterdag | Officiële feestdag, meestal verplicht vrij via cao |
| 25 mei 2026 | Tweede Pinksterdag | Officiële feestdag, meestal verplicht vrij via cao |
| 25 december 2026 | Eerste Kerstdag | Officiële feestdag, vrijwel altijd verplicht vrij via cao |
| 26 december 2026 | Tweede Kerstdag | Officiële feestdag, vrijwel altijd verplicht vrij via cao |
De tabel bevestigt: alleen via een cao word je vrij, niet door de wet.
Tijdlijn feestdagen 2026
Een chronologisch overzicht van alle officiële feestdagen in 2026. Je ziet dat het eerste kwartaal rustig begint, waarna april en mei de meeste feestdagen bevatten.
- 1 januari 2026 – Nieuwjaarsdag
- 3 april 2026 – Goede Vrijdag
- 5 april 2026 – Eerste Paasdag
- 6 april 2026 – Tweede Paasdag
- 27 april 2026 – Koningsdag
- 5 mei 2026 – Bevrijdingsdag
- 14 mei 2026 – Hemelvaartsdag
- 24 mei 2026 – Eerste Pinksterdag
- 25 mei 2026 – Tweede Pinksterdag
- 25 december 2026 – Eerste Kerstdag
- 26 december 2026 – Tweede Kerstdag
Het patroon: de lente (april-mei) is het feestdagen-seizoen bij uitstek, met 7 van de 11 feestdagen in die periode. De zomer en het najaar kennen geen officiële feestdagen – dat is opvallend voor wie hoopt op een extra vrije dag in augustus.
Bevestigde feiten en wat onduidelijk blijft
Bevestigde feiten
- Nederland kent geen wettelijk verplichte vrije dagen op nationaal niveau (Rijksoverheid, 2025).
- Er zijn 11 officiële feestdagen in 2026 (Rijksoverheid, 2025).
- Bevrijdingsdag (5 mei 2026) is een officiële feestdag, maar geen verplichte vrije dag (Ondernemersplein, 2025).
Wat onduidelijk is
- Of jouw specifieke cao verplichte vrije dagen oplegt, moet je per sector uitzoeken.
- Sommige werkgevers kennen ‘feestdagenvergoeding’ toe in plaats van vrij, maar dat is niet wettelijk geregeld.
- Of 5 mei 2026 in jouw bedrijf een vrije dag is, hangt af van de bedrijfscultuur of individuele afspraken.
- Cao’s kunnen verplichte vrije dagen opleggen; dit varieert per sector (NasWerkt, 2025).
Citaten van experts
“Officiële feestdagen zijn niet per definitie vrije dagen. Het is een misverstand dat veel werknemers hebben.”
– Rijksoverheid (Nederlandse overheidsinformatie)
“Geen van de officiële feestdagen is een wettelijk verplichte vrije dag.”
– NMbrs (Nederlands HR-platform)
Conclusie: wat betekent dit voor jou?
De mythe van ‘verplichte vrije dagen’ is hardnekkig, maar de wet is duidelijk: in Nederland ben je op geen enkele officiële feestdag automatisch vrij. Het zijn cao’s, bedrijfsregelingen en individuele afspraken die bepalen of jij op 5 mei, Goede Vrijdag of Koningsdag thuiszit. Voor werknemers zonder cao is de keuze helder: bespreek het met je werkgever, want zonder afspraak ben je gewoon aan het werk. Voor werkgevers ligt de verantwoordelijkheid om duidelijkheid te scheppen – een helder beleid voorkomt teleurstelling en gedoe. In 2026 verandert er niets aan de regels, maar werknemers en werkgevers moeten zelf afspraken maken, want de wet biedt geen zekerheid.
unique.nl, mkbservicedesk.nl, workned.nl, p-direkt.nl, loonbureau.nl
Voor wie wil weten of 5 mei in 2026 als vrije dag geldt, biedt dit artikel een helder overzicht van 5 mei als vrije dag.
Veelgestelde vragen
Is Koningsdag een verplichte vrije dag?
Nee, Koningsdag is een officiële feestdag maar geen wettelijk verplichte vrije dag. Of je vrij bent, hangt af van je cao of werkgever (Rijksoverheid, 2025).
Wat is het verschil tussen een officiële feestdag en een verplichte vrije dag?
Een officiële feestdag is door de overheid erkend, maar verplicht niemand om vrij te geven. Een verplichte vrije dag is een dag waarop je op basis van je cao of contract niet hoeft te werken (NasWerkt, 2025).
Kan mijn werkgever mij verplichten om op een feestdag te werken?
Ja, tenzij je cao of arbeidsovereenkomst anders bepaalt. De wet verbiedt werken op feestdagen niet (Ondernemersplein, 2025).
Wordt Bevrijdingsdag in 2026 als vrije dag beschouwd?
Alleen als jouw cao of werkgever dat heeft vastgelegd. Landelijk is 5 mei 2026 geen verplichte vrije dag (Wikipedia, 2025).
Hoe weet ik of mijn cao verplichte vrije dagen heeft?
Check de cao-tekst via je werkgever, vakbond of websites zoals nmbrs.com. Vaak staat in de cao een lijst met verplichte vrije dagen (NMbrs, 2025).
Zijn schoolvakanties hetzelfde als verplichte vrije dagen?
Nee, schoolvakanties zijn voor scholieren en studenten. Voor werknemers tellen alleen de afspraken in de cao of arbeidsovereenkomst (Rijksoverheid, 2025).
Is Hemelvaartsdag een vrije dag in 2026?
Dat hangt van je cao af. In veel cao’s is Hemelvaartsdag (14 mei 2026) een verplichte vrije dag, maar niet in alle (Rijksoverheid, 2025).
Is Pinksteren een vrije dag in 2026?
Eerste en Tweede Pinksterdag (24 en 25 mei 2026) zijn officiële feestdagen. In de meeste cao’s zijn dit verplichte vrije dagen, maar check altijd je eigen situatie (Rijksoverheid, 2025).
Gerelateerde lectuur: Wanneer is Pasen 2026? Datum, berekening en feestdagen · Kerst en Nieuwjaarswensen 2026: Beste Teksten, Citaten & Spreuken